Βασίλης Πολύζος, Ο ΘΕΟΦΑΝΗΣ Ο ΕΛΛΗΝ ΚΑΙ Η ΠΑΡΘΕΝΟΣ ΤΟΥ ΝΤΟΝ

Ο ΘΕΟΦΑΝΗΣ Ο ΕΛΛΗΝ ΚΑΙ Η ΠΑΡΘΕΝΟΣ ΤΟΥ ΝΤΟΝ

Σε μια επίσκεψή μου στη Μόσχα πριν από κάμποσα χρόνια, (με την συγκυρία της συμμετοχής μου ως Νομικού Συμβούλου της ΔΕΠΑ στην ομάδα διαπραγματεύσεων για θέματα των συμβάσεων φυσικού αερίου με τη ρωσική GAZPROM) είχα τη μεγάλη χαρά και την τιμή να ξεναγηθώ στην περίφημη κρατική Γκαλερί Τρετιάκοφ (Третьяковская Галерея), την πλουσιότερη στον κόσμο σε έργα ρώσικης ζωγραφικής πινακοθήκη.

Δεν θα αναφερθώ στα ονόματα των μεγάλων ρώσων καλλιτεχνών και στα απροσμέτρητα εκθέματα που στεγάζονται στην Πινακοθήκη αυτή. Θα ήταν άλλωστε ματαιοπονία.
Θα αναφερθώ μόνο (και λόγω της ημέρας) στο δέος με το οποίο η ξεναγός μας οδήγησε στην ειδική αίθουσα (και με ειδική άδεια) στην οποία φυλάσσονται τα πιο πολύτιμα κατά την άποψή τους
εκθέματα, δηλαδή αγιογραφίες, τόσο οι πιο παλιές φερμένες από το 12ο αιώνα από την Κωνσταντινούπολη, όσο και αυτές που ιστόρησαν, ακολουθώντας και μεγαλύνοντας τη δόξα αυτής της ιερής τέχνης, οι λαμπροί ρώσοι αγιογράφοι -και σπουδαιότεροι ανάμεσά τους ένας Έλληνας ζωγράφος και φιλόσοφος, ο Θεοφάνης (Феофан Грек) , 14ος αι., και ο μέγιστος πάντων, μαθητής του Θεοφάνη, ο Αντρέι Ρουμπλιόφ (1360 – 1430;). Με το θέμα σχετική η αριστουργηματική ταινία του Αντρέι Ταρκόφσκι «Αντρέι Ρουμπλιόφ».

(Να σημειώσω, ότι ο Θεοφάνης ο Έλλην δεν πρέπει να συγχέεται με τον μεταγενέστερο επίσης σπουδαίο αγιογράφο τον Θεοφάνη Μπαθά τον Κρήτα (16ος αι.) που ιστόρησε τον νάρθηκα του Αγίου Νικολάου του Αναπαυσά στα Μετέωρα και επίσης στα μοναστήρια του Αγίου Όρους, σχετικό το ντοκιμαντέρ μου Θεοφάνης ο Κρης, ΕΡΤ 1 1986).

ΕΙΚΟΝΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΕΔΩ (από τα εκθέματα της Γκαλερί Τρετιάκοφ):
Η Παρθένος του Ντον (έργο του Θεοφάνη του Έλληνα, χρονολ. περί το 1390). Ξύλο, τέμπερα, διαστάσεις 86 Χ 67 εκ.
Β.Π. 15 Αυγούστου 2015

Βασίλης Πολύζος / αποδημητικά ακροκέραμα

το ηλιοβασίλεμα

 πηχτό σα μούργα στα στενά δρομάκια

 κι αυτά τα αποδημητικά ακροκέραμα

 στις στέγες των σπιτιών



 άτιτλο
από την Κρεολή Σελήνη
του Βασίλη Πολύζου
Απόπειρα 2010

αποδημητικά ακροκέραμα
εικαστικό του Βασίλη Πολύζου
2013

Βασίλης Πολύζος / JACKPOT

JACKPOT

από κείνη τη μέρα
μα το δία
μίσησα τη βροχή
είπε η Marie-Δανάη

έπειτα με προξέναψαν
σε πλούσιο γαιοκτήμονα
στο Bath
με κατέβασαν στα ρωμαϊκά λουτρά
νυφούλα
με χαίνουσα πληγή χαμηλά

έχω ξανάρθει εδώ τους είπα
στην κίτρινη φάση μου
εδώ συνήθιζε το φρόνιμο φίδι
να πίνει νερό

κι ήταν οι ίδιοι άνθρωποι
στο παραπέτο της γέφυρας
κάπως φλωρεντίνοι βέβαια
τότες είχαν φτερά

την άνοιξη τα δέντρα
διάβαζαν μυθολογία
κάθε πρωί οι αλεπούδες
ανέβαζαν δέκατα
ήμουν κι εγώ στα πρόθυρα της φυματίωσης

ταξίδεψα με το τρένο πολλές φορές
τους είπα
σ’ αυτά τα τοπία
με τις ήμερες αγελάδες και τα σύννεφα
επί αδριανού και αντωνίνου πίου
anno domini
κι ο καλός μου δούλευε
πορτιέρης σε βεσπασιανές
οι τσέπες του γεμάτες τρύπια κέρματα
που μύριζαν


Βασίλης Πολύζος
JACKPOT

από Το ταξίδι του Αιμίλιου στην Έρημη Χώρα

εκδ. ΕΡΙΦΥΛΗ 2008

JACKPOT
εικαστικό του Βασίλη Πολύζου
2014

 

η ανεκλάλητη ευτυχία των ψαριών

μαδριγάλι 

                                     I hate to see de evenin sun go down
                              cause my baby she done an lef dis town

Η μοίρα μου στο Huis ter Duin
ήταν η συνάδελφος
απ’το πανεπιστήμιο του Leiden.
Μου μίλησε για τη ρύθμιση της ενέργειας
στις Κάτω Χώρες
και για μια τουλίπα που βάφτισε η βασίλισσα
όταν επισκέφτηκε το Σπίτι στον Αμμόλοφο.
Έπειτα με κάποια συστολή
μου διηγήθηκε ένα ολλανδικό ανέκδοτο
για τον υπέργηρο πρύτανη
που πέρναγε ώρες στο παγκάκι του πάρκου
χαζεύοντας τα πόδια των κοριτσιών
καμωμένα από κρέμα σαντιγί
ή λείο βασάλτη.

― Τί κοιτάζετε, Χερ Προφέσορ;
― Κοιτάζω τις κοπέλες με τα σορτς
μα δε θυμάμαι για ποιό λόγο.

Her toothy smile. Sauerkraut.
Στην πόρτα μου λέει «καληνύχτα»
προσφέροντας το αριστερό της μάγουλο στον αέρα.

(Κυρία μου, είχα τις πιο ανεπίληπτες προθέσεις
ήθελα μόνο να γνωρίσω από κοντά
τις κάτω χώρες σας).
―Καληνύχτα.

Πάτερ ημών
είπα κατά μόνας
χτες ήμουνα
ένα κοπάδι λασπωμένα περιστέριa
χτες ήμουνα
ένας μαύρος Ιησούς απ’τη Ναμίμπια
χωρίς ένα ράντι στην τσέπη
χάρισα ένα βαρβάτο αλογάκι
από χαρτόνι αντιλόπης
σε μια καθολική καλόγρια
στην πλατεία του Αγίου Πέτρου
τα δάχτυλά μου άγγιξαν για μια στιγμή
τα δάχτυλά της.

―Αδελφή Τερέζα
ευωδιάζεις μοσχοκάρυδο και κανέλα
μη εισενέγκης με
είμαι ένας μαύρος Ιησούς απ’τη Ναμίμπια
προσευχήσου για μένα
γι’αυτό το ρίγος που σου χάρισα
για μια στιγμή
κάτω απ’τον πάναγνο αφαλό σου.

Ώρες παράλληλες με το νοτιά
ονειρεύτηκα μια κρεολή Σελήνη
κι ένα μπαλκόνι με τορνευτά κάγκελα
πάνω απ’τη θάλασσα
όπου ρεμβάζω
την ανεκλάλητη ευτυχία των ψαριών.


μαδριγάλι ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου
από το Ηλιακό Ποδήλατο,
εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2003

μαδριγάλι μια φωτογραφία του Βασίλη Πολύζου
από το Huis ter Duin, Noordwijk aan Zee
Ολλανδία

Emil & The Lady of Canterbury!

CANTERBURY
του Βασίλη Πολύζου                   
                       
                        in memoriam
                        Geoffrey Chaucer

ποιά εκδοχή ανέμου
που αλλάζει ώρα με την ώρα
να κρατήσω για το ταξίδι μου
στον αντίλαλο των βιτρό;

Kyrie
Gloria
Agnus Dei

πάνε κιόλας τόσες μέρες
που αφήσαμε πίσω μας τα πράσινα λιβάδια
με τις απαλές γυναικείες καμπύλες
τις ήμερες αγελάδες
τα μονοκέρατα αλογάκια

tempus fugit

στον κεντρικό πεζόδρομο
ένα λουστράκι ονόματι Θωμάς
γυάλισε τα παπούτσια της ωραίας Ελένης
αντί πινακίου φακής
δίπλα του ο δήθεν βιολιστής
έπαιζε μεταγλωτισμένους θρύλους

ας μου συχωρεθούν οι αμαρτίες μου
είπε
χτες πλάγιασα με μια καλόγρια
κι αύριο με περιμένει η κυρά στο Μπαθ
amor vincit οmnia



CANTERBURY
από τα ποιήματα "προς ρωμαίους"
© Βασίλης Πολύζος 2002-2003

Unicorn & Lady
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2013

Βασίλης Πολύζος, μικρή νυχτερινή βροχή

μικρή νυχτερινή βροχή

στην Έρικα F.

Ως αργά το απόγευμα
η κοπέλα ντυμένη Μότσαρτ
πουλούσε εισιτήρια για την Όπερα.

Μ’άφησε να τη φωτογραφίσω
προφίλ κι ανφάς για εκατό σελίνια
βγάζοντας την περούκα της.

Η προγιαγιά μου ήταν Ελληνίδα, είπε,
κι έπειτα τύλιξε επάνω της σφιχτά
τις φολίδες του Αγίου Στεφάνου.

Θα σας δείξω, είπε, τις ηδονές τής Art Nouveau
μα πρώτα θα μου αγοράσετε μια Sachertorte
για να ξεχάσω τις ενοχές μου.

Η βροχή μας έπιασε ακριβώς
στην είσοδο του κτιρίου με τις γάτες.

μικρή νυχτερινή βροχή
ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου
από το βιβλίο Ηλιακό ποδήλατο
εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2003

εικόνα:
η κοπέλα ντυμένη Μότσαρτ
πουλούσε εισιτήρια
φωτο. Βασίλης Πολύζος
μέρες Βιέννης

ο Αιμίλιος ανά τας ρίμας, τας ρύμας και τας αγυιάς / Leicester Square 97 / στη μικρή ιταλία

Leicester Square '97


στη μικρή ιταλία
του σαίξπηρ η ιουλία
παρέα με τον ρούσντι
και μ’ εναν άγγλο πούστη
κατέβαζαν μπιρίτσες
και γαμώ τις πίτσες

 Βασίλης Πολύζος
Leicester Square
από τα ποιήματα
ο Αιμίλιος ανά τας ρίμας
τας ρύμας και τας αγυιάς

The Painters of Leicester Square '97
εικαστικό του Βασίλη Πολύζου
1997

Victoria / The Painters of Leicester Square 1997

VICTORIA


όχι τους δρόμους που βαδίσαμε
μα τη νοσταλγία της κίνησης
όχι τη θάλασσα
μα ένα χαμόγελο απλωμένο

πάνω στα νερά

όχι το ταξίδι
μα τα δέντρα που χόρευαν
προτού να φτάσει το τρένο στο σταθμό
ένα ποίημα espresso στο φλιτζάνι
και το άρωμα της μικρής σερβιτόρας
απ’ το Αζερμπαϊτζάν

αυτά θα κρατήσω στο τέλος

τ’ απαραίτητα


Βασίλης Πολύζος
Victoria
Κρεολή Σελήνη
ΑΠΟΠΕΙΡΑ 2010

The Painters of Leicester Square
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου
1997 

Ηλιακό Ποδήλατο, lemon tart / Abigail

lemon tart
του Βασίλη Πολύζου

κάτι σημαίνουν ασφαλώς

τα σχήματα στην άκρη του πρωινού

χωρίς ραχοκοκαλιά

τα σπίτια που σωπαίνουν στη στροφή του δρόμου

γονατισμένα στο λιθόστρωτο

οι μυκηθμοί που ανεβαίνουν απ’ το πηγάδι

κατά την έκλειψη των λουλουδιών

μια έξοδος για πού;

στα δέντρα του πάρκου είδαμε

πολλούς κρεμασμένους απ’ τη γλώσσα

σα νά  ’ταν εθνική γιορτή

μεταξύ αυτών τον κόμητα Οργκάθ

με πορφυρό κυριελέησον στο στόμα του

και μ’ ένα περιλαίμιο σκύλου

στην τραχηλιά του

αν είχαμε αρκετή ομίχλη

θα πλάθαμε μια ζωγραφιά της προκοπής

ένα παράθυρο προς τη μεριά της θάλασσας

γεμάτο ηλιοβασίλεμα

τέλη Σεπτέμβρη

και την εξαίσια νεράιδα του Crail

-στα βράχια την φωνάζαμε Abigail-

τα χείλη της βαμμένα με φθινόπωρο

ν’ απλώνει στα γυμνά της γόνατα

μια παρτιτούρα κορμοράνων

επ’ εσχάτων

έγινε ο ουρανός τόσο στενός

μια βιτρίνα Marks & Spencer

όπου ο ευαίσθητος διακοσμητής

τοποθέτησε το νέο φεγγάρι

50% lycra 50% λήθη

lemon tart
από τη συλλογή Ηλιακό Ποδήλατο

εκδ. Μεταίχμιο 2003

Abigail, η εξαίσια νεράιδα του Crail
εικαστικό του Βασίλη Πολύζου 2012